Lateinische Grammatik

Syntax

Nebensätze: Konsekutivsätze

vorher bottom nachher

Finalsatz | Konsekutivsatz | Temporalsatz | Kausalsatz | Konditionalsatz | Konzessivsatz | Komparativsatz

Einleitung der Konsekutivsätze

2. KONSEKUTIV-Sätze (HS: sic, ita, tam, tantopere, adeo, is (derart)

ut, uti  (non) [...neque]
(consecutivum)
+ Konj. so dass (nicht) 
ut [...neque] (explicativum) 
+ Konj. (nämlich) dass
quin
+ Konj. so dass nicht, ohne, dass, ohne zu  (nach neg. HS)  
ut nemo + Konj. so dass niemand
ut nihil + Konj. so dass nichts
ut numquam + Konj. so dass niemals

 

Der Konsekutivsatz 

Der konsekutive Nebensatz gibt die Folge (consecutio, Konsequenz) des Hauptsatzgeschehens an. Er wird mit "ut" (so dass) eingeleitet, mit "ut non" (so dass nicht) verneint. Formal kann er in seiner Satzgliedfunktion zum Hauptsatz in einem doppelten Verhältnis stehen: Entweder vertritt er im Hauptsatz die Funktion des Subjekts / Objekts oder er ist Adverbiale 

  1. Konsekutiver Subjekts- oder Objektsatz

    Der Konsekutivsatz steht als Objektssatz nach Verben, die ausdrücken, dass man ein bestimmtes Ereignis erstrebt. Im einzelnen:
    1. als Subjektssatz nach unpersönlichen Ausdrücken
      1. allgemein (verba eventus): Konsekutives "ut" steht nach unpersönlichen Ausdrücken. Wird ein bewertendes Adverb hinzugefügt, steht ein quod-Satz.
        • est (ut)
        • futurum est (ut)
        • fit (ut) 
        • quo factum est (ut)
        • fieri potest (ut) 
        • fieri non potest (ut) 
        • accidit, evenit (ut)
        • usu venit (ut)
        • contingit mihi (ut)
        • accedit, ut (quod)
        • relinquitur (ut)
        • restat (ut)
        • es ist der anzunehmen  (dass)
        • es steht zu erwarten (dass)
        • es geschieht, kommt vor (dass)
        • so kam es (dass)
        • es ist möglich (dass)
        • es ist unmöglich (dass)
        • es ereignet sich, kommt vor (dass)
        • es ereignet sich, kommt vor (dass)
        • es gelingt, glückt  mir (dass)
        • es kommt dazu (dass)
        • es bleibt (<nichts als> dass)
        • es bleibt (<nichts als> dass)
        Besonderheiten:
        1. bene (commode, opportune) accidit, quod - es stellt(e) sich als Vorteil heraus, dass
      2. nach Übergangsformeln
        • sequitur (ut)
        • proximum est (ut)
        • restat (ut)
        • reliquum est (ut)
        • extremum est (ut)

         

        • es folgt (dass) = anschließend
        • das nächste ist (dass) 
        • es bleibt noch (dass)
        • es ist noch übrig (dass)
        • das letzte ist (dass) = schließlich

         

        1. Qui fit, ut nemo sua sorte contentus sit? (Hor.sat.1,1,1)
        2. Non potest fieri, ut tempore uno homo idem duobus locis simul sit (Cic.)
        3. Nobis contigit, ut aliquid essemus memoria dignum consecuti (Cic.rep.1,13)
        4. Qua ratione factum est, ut iste tuus cliens T. Roscio Capitoni potissimum nuntiaret? (Cic.S.Rosc.96)
      3. Erklärendes ut (ut explicativum)

        ut explicativum erklärt den Inhalt eines übergeordneten Nomens oder Pronomens.

        • ut
        • nämlich dass
        1. Consuetudo fuit, ut excellentes viros in caelum tollerent.
    2. als Objektssatz nach den verba faciendi, efficiendi 
      Konsekutives ut steht, wenn das Ergebnis (die Folge) ausgedrückt wird. Soll die Absichtausgedrückt werden, ist ut final zu verstehen.¶
      • facere, efficere (ut)
      • bewirken (dass)
      1. Splendor iudicum facit, ut peccare sine summo rei publicae periculo non possint.
      2. Libenter feci, ut eum convenirem
      3. Curis meis feci, ut non obstarem rei publlcae
  2. Konsekutiver Adverbialsatz
    1. Korrelativ zu einem (zu ergänzenden) Demonstrativum im Hauptsatz
      Der konsekutive ut-Satz führt einen korrelierenden  "So"-Begriff im Hauptsatz aus, der, wenn er nicht explizit vorhanden ist, leicht ergänzt werden kann
      • talis; eius modi (ut)
      • tantus (ut)
      • is; hic; ille; (idem)
      • so beschaffen (dass)
      • so groß (dass)
      • = talis; eiusmodi
      • ita; sic; tantopere; tam (ut)
      • tantopere; adeo; usque eo; 
      • ita non; adeo non; usque eo non (ut)
      • so; so sehr (dass)
      • so sehr (dass)
      • so wenig (dass)
      1. Magistratus haec est vis, ut civitati praesit
      2. Ita comparata est hominum natura, ut aliena melius iudicent quam sua. (Ter.)
      3. Atticum praecipue dilexit Cicero, ut ne frater quidem et Quintus carior fuerit (Nep.)
    2. Konjunktion "quin" nach verneintem Hauptsatz
      Die Konjunktion "quin" kann nur bei verneintem Hauptsatz stehen. Nach Verben des Zweifelns "dass"
      • non dubito (quin)
      • dubium non est (quin)
      • quis dubitat (quin)
      • non multum abest (quin)
      • fieri non potest (quin)
      • retineri non possum (quin)
      • mihi non tempero (quin)
      • non recuso (quin)
      • nihil praetermitto (quin)
      • ich zweifle nicht (dass)
      • es ist nichtzweifelhaft (dass)
      • wer zweifelt (dass)
      • es fehlt nicht viel daran (dass)
      • es ist unmöglich
      • ich kann mich nicht enthalten (dass)
      • ich kann mich nicht enthalten (dass)
      • ich weigere mich nicht (dass)
      • ich unterlasse nichts (dass)
      Besonderheiten
      1. Non dubitat consilia sua perventura esse ad aures regis (Nep.) (dubitare + Aci)
      2. Dubitet Curtius consulatum petere? (Cic.)  (dubitare + Inf.: zögern, zaudern)
      3. Primum addubitavi, num a Volumnio esset epistola (Cic.) (dubitare + Indir. Satzfrage)
      4. Quin conscendimus equos?  (Fragewort: "warum nicht?")
      1. Quasi vero dubium sit, quin tota lex de pecuniis repetundis sociorum causa constituta sit.
      2. Cui dubium esse potest, quin opulentiam istam ex sanguine civium pararis? (Sall.)
      3. Facere non possum, quin te reprehendam 
    3. mit "quin" statt "qui non, quae non, quod non"
      "quin" - verneinter Relativsatz mit konsekutivem Nebensinn¶
      • nemo est, quin
      • = nemo est, qui (quae) non
      1. Nihil est, quin (= quod non) intereat. 
      2. Quis est (= nemo est), quin Caesarem fuisse singularem ducem intellegat?
vorher top nachher
bottom

[ Homepage | Inhalt | Klassen | Hellas 2000 | Stilistik | Latein | Lat.Textstellen | Griechisch | Griech.Textstellen  | Varia | Mythologie | Ethik | Links | Literaturabfrage | Forum zur Homepage | Partnerwerbung | Spende | Passwort | Feedback ]

Site-Suche unterstützt von FreeFind

Site Map 
 Neu ist 

Site-Suche:
Benutzerdefinierte Suche
Web-Suche:
Benutzerdefinierte Suche
© 2000 - 2012 E.G.