| αἰσχύνω, perf. ᾔσχυκα Draco 12, ᾔσχυγκα Dio Cass. 58, 16, pass. ᾔσχυμμαι, auch ᾔσχυμαι, aor. ᾐσχύνθην. – Hässlich machen, entstellen: πρόσωπον Hom.Il. 18, 24, κόμην 27, νέκυς ᾐσχυμμένος 180, πολιόν τε κάρη πολιόν τε γένειον αἰδῶ τε 22, 75, vgl. 24, 418; εἶδος Pind.P. 4, 264; ῥέθος Soph.Ant. 525; κάλλος Luc. Imagg. 11. – beschimpfen, entehren, λέχος καὶ εὐνήν Hom.Od. 8, 269, γένος πατέρων Hom.Il. 6, 209; εὐνὴν ἀνδρός Aesch.Ag. 1609; πόλιν, φίλους, εὔκλειαν Soph.OC. 933 El. 508. 1072; πατρῷον δόμον Eur.IA. 1031, πατέρα Hel. 727; schänden, γυναῖκας καὶ παῖδας Isoc. 15, 251; Plut. Eum. 9; schamrot machen, beschämen, Hom.Od. 2, 86, ἀρετήν Hom.Il. 23, 571, wie Thuc. 4, 92; vgl. Plat.R. VI, 495 c. Pass. αἰσχυνθεῖσα Hdt. 1, 10. – Häufiger dep. pass., sich schämen, scheuen vor etwas, ἀλλ' ἐγὼ οὐκ ἔθελον δείσας αἰσχυνόμενός τε Hom.Od. 7, 305, φάτιν ἀνδρῶν ἠδὲ γυναικῶν Hom.Od. 21, 323; δυσγένειαν Soph.OR. 1079; Plat.Smp. 216 b; στρατιώτας Xen.An. 2, 3, 22; – c. partic. οὐκ ἂν αἰσχύνοιό σε παρέχων σοφιστήν Plat.Prt. 312 a, dass du dich für einen Sophisten ausgibst; λέγων οὐκ αἰσχυνεῖται Phaedr. 245 e vgl. Rep. X, 606 c; so schon Aesch.Th. 1020; Soph.Ph. 1369 Ant. 536; auch Sp; – c. inf., sich scheuen, Anstand nehmen, etwas zu tun, z. B. οὐκ ἂν αἰσχυνθείην φάναι Plat.Chrm. 164 d; so schon Aesch. αἰσχυνοῦμαι Ag. 830; Eur.Hel. 422; mit folgendem εἰ, Soph.El. 246; Xen.Mem. 2, 10, 3; Dem. 1, 24 Mid. 105; selten ἤν, Xen.Oec. 21, 4; mit μή, Plat.Tht. 183 e. Bei einem subst. entweder dat., z. B. τοῖς προειρημένοις, über das Gesagte, Plat. Riv. 139 a; Xen.Cyr. 5, 3, 50; Thuc. 3, 82; αἰσχροῖς Ar.Nu. 979; od. ἐπί τινι, Rep. III, 396 c; Aeschin. öfter; aber ἐν τοῖς ἔργοις, bei der Ausführung, Thuc. 2, 43; ὑπὲρ τῆς πόλεως, im Namen des Staates, Aesch. 1, 26, wie ὑπὲρ Διός Luc. Prom. 7; τοῖς γιγνομένοις ὑπὲρ τῆς πόλεως Dem. 4, 42; vgl. Plat. Crit. 45 e. |