Nos personalia non concoquimus. Nostri consocii (Google, Affilinet) suas vias sequuntur: Google, ut intentionaliter te proprium compellet, modo ac ratione conquirit, quae sint tibi cordi. Uterque consocius crustulis memorialibus utitur. Concedis, si legere pergis.
top

Neulateinische Texte

von Eberhard Forst

 
sagsin.jpg (1095 Byte) sagdex.jpg (1082 Byte)
 

DE VITA EFFECTUQUE RENATI CARTESII (1596 – 1650)

 

"Cogito ergo sum."

Qui philosophia paulum tinctus hanc sententiam nescit, qua philosophia moderna condita est? Cuius auctor quidem cognitionem se ab angelo in somnio viso accepisse dixit; nonnulli autem critici moderni eum una cum Francisco Bacon et Galileo Galilei inter philosophos ”nefarios" numerant, qui effecerunt, ut societas industrialis in summum discrimen veniret: Renatum Cartesium, qui die 31° mensis Martis anno 1596° lucem adspexit. Postquam medici iam de eo desperaverunt, sola opera nutricis, quae paulo post in locum matris mortuae successura erat, spiritum duxit. Familia, ex qua tres quoque germani erant, in vico La Haye (postea: "La Haye Descartes" appellato) habitabat, ubi pater iudex victum quaerebat. Renatus octo annos natus a patre ad collegium nuper conditum "La Fleche" missus est. Quamvis ei propter morbum pulmonis serius quam condiscipulis surgere liceret, discipulus egregius fuit. "Philosophus parvus" a patre appellatus cum linguas Latinam Graecamque tum philosophiam et artes mathematicas, quas postea geometria invenienda non mediocriter amplificavit, discendo exhausit. Logicam evidentiamque mathematicam contemplans de veritate omnium, quae hominum sermone posteris prodita erant, dubitare coepit. Veritatern autem se "modo in me ipso aut in magno libro mundi reperturum esse" ratus est. Itaque studio iuris ad voluntatem patris confecto iter ingredi constituit. Bello triginta annorum orto officiarius sine salario dimidiam Europam perlustravit. Equitandi atque dimicandi peritissimus tamen bellum ipsum minus quam intermissiones belli aestimavit, quoniam tempus ad cogitanduum et scribendum sibi praebuerunt. Itaque mirum non est, quod fundamentum philosophiae modernae, ut supra memoravimus, in hibernis ad Danuvium versatus invenit: Nocte a decimo die ad undecimum diem mensis Novembris anno 1619 se angelum in somnio vidisse, qui cognitionem rerum sibi revelavisset, affirmavit. Hereditate materna anno 1623° accepta facultas se totum litteris dedendi ei data est. Quamobrem bello totae fere Europae illato postremo in Nederlandiam quietam se recepit. Propter Galileum ab ecclesia (1633°) damnatum denique anno 1637° opus maximus "Discours de la methode" - nomine quidem oppresso- publicare ausus est. Deinde duos annos Zandvoort, in oppidulo maritimo, cum ancilla nomine Helen vixit, dum filia communis mortua est. Tum demum Cartesius nomine ipso opera edere coepit: anno 1641° "Meditationes de prima philosophia", in quibus Deum existere et animam immortalem esse demonstravit, anno 1644° "Principia philosophiae", anno 1649° "Les passions de l‘ame". Sed iam "Principia" editis ab praeside universitatis Utrecht atheismi accusatus est. Itaque omnes eius libri, quamvis legatus Francogallicus pro eo intervenisset, in "indice librorum prohibitorum" inscripti sunt. Nihilominus (aut maxime ob eam rem?) oculos animosque multorurn hominum auctor ad se convertit. Pascalo quidem adulescenti, quem bis convenit, errorem dempsit, sed Christina, regina Sueica, opere eius per legatum Francogallicum cognito, litteris missis cum eo colloqui coepit, dum diu cunctatus in Sueicam veniret, ut reginam totam philosophiam novam doceret. Ibi undecimo die mensis Februarii anno 1650 mortuus est. Publice quidem Cartesium pneunomonia, qua iam saepe laboravisset, absumptum esse nuntiatum est. Investigatores autem recentes persuasum habent, illum ab competitoribus invidiosis arsenico interfectum esse, cum animum reginae nimis commovisset.

 

tinctus : vertraut - nefarius : frevelhaft - societas industrialis : Industriegesellschaft - discrimen : Gefahr - lucem aspicere : das Licht (der Welt) erblicken - spiritum ducere: am Leben bleiben – germani : Geschwister - morbus pulmonis: Lungenleiden - discendo haurire : gierig aufneh-men - evidentia: Augenfälligkeit - iter ingredi : auf Reisen gehen –bellum triginta annorum : 3ojähriger Krieg - officiarius : Offizier - revelare: offenbaren - nomine oppresso: anonym - errorem demere: desillusionieren - pneunomia : Lungenentzündung - competitor: Rivale

 
 
sagsin.jpg (1095 Byte) sagdex.jpg (1082 Byte)
Sententiae excerptae:Literatur:
29 Fund(e)
4601  Ahrens, Gerhard
Medizinisches und naturwissenschaftliches Latein
Leipzig, Berlin, München 1992
4599  Albert, Sigrides
Imaginum Vocabularium Latinum
Saarbrücken 1998
4598  Bacci, Antonio
Lexicon eorum vocabulorum, quae difficilius Latine redduntur
Romae 3,1963
4600  Bartal, Antonius
Glossarium mediae et infimae Latinitatis Hungaricae
Leipzig 1901 / Hildesheim, New York 1970
4542  Bihrer, Andreas
Nova de veteribus : mittel- und neulateinische Studien für Paul Gerhard Schmidt. ND I,II
München (u.a.), Saur, ca. 2011
4602  Blatt, Franz
Novum Glossarium mediae Latinitatis (800-1200)
Hafniae 1978
4540  Capellanus, Georg [cpl.]
Sprechen Sie latrinisch? Moderne Konversation in lateinischer Sprache
Dresden, Leipzig 1910
4603  DuCange, Carolus [cng.]
Glossarium Mediae et Infimae Latinitatis
1883ff / Graz 1954
4604  Egger, Carolus
Lexicon nominum locorum
Officina Libraria Vaticana 1977
4537  Egger, Carolus (ed.) [egg.]
Lexicon recentis latinitatis I, A - L
Urbe Vaticana : Libr. Ed. Vaticana, 1992
4538  Egger, Carolus (ed.) [egg.]
Lexicon recentis latinitatis II, M - Z
Urbe Vaticana : Libr. Ed. Vaticana, 1997
4539  Egger, Karl
Lingua latina : potestne in Communitate Europaea restitui?
Urbe Vaticana, 1979
4605  Eichenseer, Caelestis
Pars Lexicalis [Latinitas viva III]
Saarbrücken 2,1982
4606  Forcellini, Aegidius
Lexicon totius Latinitatis, I-VI
Padua 1940 / Bologna 1964
4616  Gaffiot, Félix [gff]
Dictionnaire illustré latin-francais
1934 URL
4607  Georges, Karl-Ernst [gg.]
Lateinisch-deutsches Handwörterbuch, I-II
Hannover 14,1976 booklooker
4608  Georges, Karl-Ernst [ggd.]
Ausführliches deutsch-lateinisches Handwörterbuch, I-II
Leipzig 1882
4618  Georges, Karl-Ernst [ggf.]
Lexikon der lateinischen Wortformen
Leipzig 1890
4609  Kirschius, Adamus Fridericus [krs.]
Abundantissimum Cornu Copiae linguae Latinae et Germanicae selectum / Cornu Copiae linguae Romanae Germanico-Latinum
Augustae Vindelicum 1796 / Graz 1970
4613  Klotz, Reinhold [klz.]
Handwörterbuch der lateinischen Sprache, I-II
Braunschweig 5,1874
4610  Latham, R.E.
Revised medieval Latin Word-List
London 1965
4614  Lewis, Charlton / Short, Charles
A Latin Dictionary
Oxford (Ndr.) 1975
4617  Menge-Güthling [ogue]
Enzyklopädisches Wörterbuch der lateinischen und deutschen Sprache, II: Deutsch-Lateinisch
Berlin-Schöneberg, Langenscheidt, 7,1962
4611  Mir, Josephus Maria
Nova verba Latina
Barcelona 1971
4543  Radke, Anna Elissa
Alaudae ephemeridis nova series
Hildesheim ([u.a.), Olms, 2005ff
4615  Remarque / Albert [sgr.]
De nocte Olisiponensi, in Latinum vertit Sigrides C. Albert
Saraviponti 2002
4612  Sleumer, Albert
Deutsch-kirchenlateinisches Wörterbuch
Bonn 1946
4581  Stolz, Peter
Handbuch zur lateinischen Sprache des Mittelalters. 5 Bde. 1.: Einleitung, Lexikologische Praxis, Wörter und Sachen, Lehnwortgut 2.: Bedeutungswandel und Wortbildung 3.: Lautlehre 4.: Formenlehre, Syntax, Stilistik 5.: Biblographie, Quellenübersicht, Register
Beck. München 1996–2004
4541  Vox Latina
Commentarii periodici favore et subsidio Studiorum Universitatis Sarávicae comparati
Saarbrücken, Societas Latina, 1965-
[ Homepage | Inhalt | Hellas 2000 | Stilistik | Latein | Lateinisches Wörterbuch | Lateinischer Sprachkurs | Lateinische Grammatik | Lat.Textstellen | Römische Geschichte | Griechisch | Griechisches Wörterbuch | Griechischer Sprachkurs | Griechische Grammatik | Griech.Textstellen | Griechische Geschichte | LandkartenBeta-Converter | Varia | Mythologie | Bibliographie | Ethik | Literaturabfrage ]
bottom© 2000 - 2019 - /forst/f023_cartes.php - Letzte Aktualisierung: 16.12.2018 - 08:25