![]() |
| 124 | Interea magno misceri murmure pontum |
| 125 | emissamque hiemem sensit Neptunus et imis stagna refusa vadis, graviter commotus, et alto prospiciens summa placidum caput extulit unda. disiectam Aeneae toto videt aequore classem, fluctibus oppressos Troas caelique ruina; |
| 130 | nec latuere doli fratrem Iunonis et irae. Eurum ad se Zephyrumque vocat, dehinc talia fatur: 'Tantane vos generis tenuit fiducia vestri? iam caelum terramque meo sine numine, venti, miscere et tantas audetis tollere moles? |
| 135 | quos ego - sed motos praestat componere fluctus. post mihi non simili poena commissa luetis. maturate fugam regique haec dicite vestro: non illi imperium pelagi saevumque tridentem, sed mihi sorte datum. tenet ille immania saxa, |
| 140 | vestras, Eure, domos; illa se iactet in aula Aeolus et clauso ventorum carcere regnet.' Sic ait, et dicto citius tumida aequora placat collectasque fugat nubes solemque reducit. Cymothoe simul et Triton adnixus acuto |
| 145 146 147 148 149 |
detrudunt navis
scopulo; levat ipse tridenti et vastas aperit Syrtis et temperat aequor atque rotis summas levibus perlabitur undas. ac veluti magno in populo cum saepe coorta est seditio saevitque animis ignobile vulgus |
| 150 | iamque faces et saxa volant, furor arma
ministrat; tum, pietate gravem ac meritis si forte virum quem conspexere, silent arrectisque auribus astant; ille regit dictis animos et pectora mulcet: sic cunctus pelagi cecidit fragor, aequora postquam |
| 155 | prospiciens genitor caeloque invectus aperto flectit equos curruque volans dat lora secundo. [Defessi Aeneadae quae proxima litora cursu contendunt petere, et Libyae uertuntur ad oras...] |
124 miscere, eo, ui, mixtum - vermischen, aufwühlen 125 emissus, a, um - entfesselt | hiems, hiemis, f - Sturm (tempestas, χειμών ) | imis vadis - vom tiefsten Boden | 126 stagnum, i, n - (am Grund stehendes) Wasser | refusus, a, um - nach oben ergossen | graviter commotus - mit großer Empörung (zu sensit) | alto - Zieldativ | 127 placidus, a, um - friedlich, ruhig, gnädig | 128 toto aequore - abl. loc. zu disiectam | 129 oppressus, a, um - überwältigt, bedrängt | ruina, ae, f - "Einsturz" | 132 generis vestri - Gen.obj.: die Winde sind göttlicher Herkunft, Söhne des Titanen Astraeus | tenere, eo, ui - h.: ergreifen, befallen | 133 venti - verächtliche Anrede: vos, qui nihil estis, nisi venti | 134 moles tollere - Wogenmassen auftürmen | 135 quos ego - sc. <puniam> (Aposiopese) | praestat = melius est | 136 post = postea (ein andermal) | non simili = graviore (ungleich schwerer) | commissa = delicta, scelera | luere, o, ui, luiturus - büßen, sühnen | 137 fugam maturare - sich eilig davonmachen | vestro - höhnisch ironisch | 138 pelagus, i, n - Meer (τὸ πέλαγος ) | 139 sorte - durch das Los (Iupiter, Neptunus und Pluto verteilten die Herrschaft über die Welt durch das Los) | datum sc. <esse> | tenere - h.: beherrschen | se iactare - sich brüsten | 142 dicto citius - schneller als gesagt (ausgesprochen) | tumidus, a, um - (geschwollen) aufwallend, stürmisch | 143 collectus, a, um - geballt | 144 Cymothoe (Κυμοθόη ): eine Nereide | Triton - fischleibiger Sohn des Poseidon und der Amphitrite | adniti, or, nisus (nixus) sum + Dat. - sich anstemmen gegen; absol.: sich anstrengen | 145 levare - leichter machen, befreien <naves> ; h.: flott machen (od. absol.: nachhelfen, mit anpacken | aperire (vgl. 112: ὡς ὅτε (die homer. Einleitung eines Gleichnisses) | 149 animis = ira | ignobilis, e - gemein | 153 animos regere - die Herzen (Stimmungen und Gedanken) lenken (Psych-agogie) | pectora mulcere | Wut besänftigen | 154 fragor, oris, m - Krachen, Getöse | 155 aperto = sereno | 156 curru secundo (willig folgend) - abl. instr. zu volans | lorum, i, n - Lederriemen, Zügel (lora dare = habenas dare)
(1,125) emissam hiemem hic apertius tempestatem declarat significari
ex Graeco; nam et illi χειμῶνα tempestatem dicunt. et bene veteres nostri 'hiemem
anni' dicebant, ne tempestas posset intellegi.
imis bene in imo voluit esse Neptunum, ut iam factam cognosceret
tempestatem, non incipientem vetaret.
(1,126) stagna stagnum dicitur aqua stans, sed nunc profunda maris
significat ab eo, quod non nisi nimia tempestate turbantur. ergo 'stagna' et
'imis vadis refusa' aliud pendet ex alio, quia inmobilis aqua in imo maris tantummodo
est, quam tunc ab imo motu dicit esse turbatam.
graviter commotus opportune Neptunum ait commotum cum maria turbantur,
quia plerumque poetae Neptunum pro mari ponunt.
et alto prospiciens aut e mari erigens caput, aut mari providens.
quidam 'alto' caelo accipiunt, quia ait 'iam caelum terramque'.
(1,127) placidum caput quaerunt multi quemadmodum 'placidum caput', si 'graviter
commotus'? quasi non possit fieri, ut irascatur ventis, propitius sit Troianis.
uno autem epitheto more suo habitum futurae orationis ostendit, ut alibi uno
sermone 'tum quassans caput'.
placidumque caput] epitheta alia naturalia sunt, alia ad tempus.
et 'placidum' ut naturale Neptuni est, ita 'graviter commotus' ad tempus ob
factam tempestatem.
(1,128) disiectam Aeneae t. v. a. c. hic ostendit Aeolum omnia
Iunonis praecepta complesse. nam 'submersasque obrue puppes' in Orontis sociorumque
eius interitu; 'aut age diversas et dissice corpora ponto' 'disiectam Aeneae
toto videt aequore classem'.
(1,129) caeliqve ruina id est tonitribus, quorum sonus similis
est ruinis.
(1,130) nec latuere doli fratrem Iunonis et irae aut doli Iunonis,
aut fratrem Iunonis. gemina ergo distinctio est.
fratrem Iunonis] quod et ipsa Saturni est filia.
(1,131) Eurum ad se Zephyrumque vocat per hos omnes intellege;
isti enim sunt cardinales.
'ad se' autem ἠθικῶς .
cur tamen Zephyrus, qui ad Italiam ducit, quem poeta supra tacuit,
nunc vocatur? ira in hoc Neptuni exprimitur, si etiam eum obiurgat, qui non
adfuerit.
(1,132) generis fiducia vestri Astraeus enim unus de Titanibus,
qui contra deos arma sumpserunt, cum Aurora concubuit, unde nati sunt venti
secundum Hesiodum. et hoc loco fiduciam pro confidentia posuit, cum fiducia
in bonis rebus sit, confidentia in malis.
(1,133) iam caelum terrasque aut ordo est 'ausi estis sine meo
numine tantas moles tollere et caelum terrasque turbare'? aut certe illud est,
quod tria haec numina, licet divisa imperia teneant, videntur tamen invicem
regni totius habere potestatem, sicut et ipsa elementa quae retinent physica
inter se quadam ratione iunguntur. quod et ipsorum numinum sceptra significant.
Iuppiter enim trifido utitur fulmine, Neptunus tridente, Pluto tricerbero. multi
enim quaerunt, cur modo Neptunus de alienis conqueratur elementis. aut certe
'terram' pro mari posuit, ab eo quod continet id quod continetur, quia ipse
dicitur ᾿Ενοσίχθων et ᾿Ενοσίγαιος, id est movens terram. et caelum pro aere;
constat enim terram cum aqua in aere libratam.
meo sine numine hoc est 'et laxas sciret dare iussus habenas'.
numine venti distingue 'numine', ut 'venti' convicium
sit.
(1,135) quos ego deficit hoc loco sermo; et congrue, quasi irati
et turbatae mentis, ut alibi "me me, adsum". similiter "incipit
effari, mediaque in voce resistit". Terentius "quem quidem ego si
sensero, sed quid opus est verbis?" his enim adfectibus tantum sermonis
defectio congruit.
quos ego] subauditur 'ulciscar'. ergo ŽposiÅphsiw est, hoc est,
ut ad alium sensum transeat, ideo abruptum et pendentem reliquit. et necessarium
post tale schema 'sed' coniunctionem sequi, ut "quamquam o, sed".
sed motos praestat prudenter agit; plus est enim innocentibus succurrere,
quam nocentium delicta punire.
praestat melius est, ut "praestat Trinacrii metas lustrare
Pachyni". et notandus sermo. nam et per se plenus est, et tam accusativo
iungitur quam septimo. dicimus enim et 'praestat illum' et 'praestat illo'.
(1,136) post mihi non simili poena commissa luetis aut 'non simili
poena', id est non ea qua Troianos adfecistis, aut certe 'mihi non simili',
id est vehementer irato.
post mihi n. s. p. c. l.] pro 'non inpune eritis posthac'; nunc
enim nullam poenam sentiunt, nisi forte obiurgationis. 'commissa' autem hic
pro peccatis.
luetis persolvetis. et hic sermo a pecunia descendit; antiquorum
enim omnes poenae pecuniariae fuerunt.
(1,137) maturate fugam cum maturitate, id est cum tranquillitate
discedite, quo modo dicimus 'matura iracundiam tuam', id est mitiga; perniciosum
enim Troianis est, si maturent fugam, hoc est accelerent. ergo 'fugam' hic tantum
discessum accipiendum.
(1,138) saevumqve vel magnum et potentem, ut superius, vel vere
saevum in ventos, quia minatur. tridentem ideo tridens Neptuno adsignatur, quia
mare a quibusdam dicitur tertia pars mundi, vel quia tria genera aquarum sunt,
maris, fluminum, fluviorum, quibus omnibus Neptunum praeesse non nulli dicunt.
(1,139) sorte ac si diceret potuisse se etiam caelum tenere, Aeolum
vero beneficio etiam carceris regna meruisse, nec sine suo arbitrio posse quemquam
in suo regno habere potestatem.
sed mihi sorte datum 'sorte' ideo ait, quia Iuppiter et Neptunus
et Dis pater, Saturni et Opis filii, cum de mundi possessione certamen inissent,
placuit ut imperium sorte dividerent: ita effectum est, ut caelum Iuppiter,
maria Neptunus, Dis pater inferos sortirentur.
inmania aspera; 'manum' enim antiqui bonum dicebant, sicut supra
dictum est, unde et 'mane' dicitur; quid enim melius? et per antiphrasin 'manes'
inferi, quia non sint boni.
(1,140) vestras Eure domos irascentum est uti proprio nomine, ut
Terentius "ego te in pistrinum Dave dedam". aut quasi contra principem
tempestatis irascitur, quem primum constat egressum, quia supra 'una Eurusque
Notusque ruunt'.
quod autem dixit 'saxa inmania, vestras domos' de Pseudulo Plauti
tractum est, ubi ait "nisi forte carcerem aliquando effregistis vestram
domum". et figurate 'saxa, domos'; vario enim significatu idem ostenditur.
iactet pro glorietur, sicut in georgicis "nullo tantum se
Moesia cultu iactet". et hoc ex accidenti sumptum, quoniam quicumque sunt
in aliqua re gloriosissima motu quodam et incessu corpus suum iactant.
aula inrisio est; sequitur enim 'carcere'. et nihil tam contrarium
si simpliciter intellegamus.
(1,141) clauso quia dimittere ventos non ipsius est, sed
iubentis. et hoc est "foedere certo et dare iussus habenas".
ventorum non otiose, sed per exprobrationem, poterat enim dicere
'vestro', sed ut supra "meo sine numine venti".
carcere regnet licet carcer sit, tamen regnum est Aeoli; haec enim
pro adfectu possidentis intellegenda sunt, ut alibi cum de rure loqueretur "post
aliquot mea regna videns mirabor aristas". et bene regnum Aeoli custodiam
carceris dixit.
(1,142) dicto citius non antequam diceret, dixit enim 'haec ait';
sed citius, quam dici potest.
placat
sub poetica licentia physicam quoque tangit rationem. mare enim dicitur esse
Neptunus, quem superius dixit graviter commotum, quia tempestas erat. nunc ait
'placat',
quia iam sedari coeperant maria.
(1,143) collectas aut nunc collegit et fugavit, aut ante a ventis collectas
fugavit, id est resolvit.
collectas] colligere enim nubes dicitur caelum, ut "aut si
nox pluviam ne colligat ante veremur".
solemque redvcit per solem serenitas intellegenda, quia superius
dixerat "eripiunt subito nubes caelumque diemque". quis enim ignorat
diem constare per solem? et consequens erat, ut fugatis nubibus sol rediret.
(1,144) Cymothoe nomina deorum plerumque de causis sunt ficta ab
elementis, quae numina dici voluere maiores, ut 'Cymothoe', id est cursus fluctuum,
ἀπὸ τοῦ θέειν τὸ κῦμα .
Triton deus marinus, Neptuni et Salaciae filius, deae marinae ab
aqua salsa dictae.
adnixus antiquum est, ut 'conixus', quibus hodie non utimur; dicimus
enim 'adnisus' et 'conisus'. sed et multa alia usus contra antiquitatem vindicavit.
illi enim 'parsi' dicebant, nos dicimus 'peperci'. item nos dicimus 'suscepi',
illi dicebant 'succepi', ut "succepitque ignem foliis".
adnixus zeugma est, 'adnixi' enim debuit dicere, ut paulo post
"haud aliter puppesque tuae pubesque tuorum, aut portum tenet". ergo
'adnixus' ad Tritonem tantum pertinet, quia Cymothoen iuvabat. quibusdam sane
non videtur zeugma, quia 'adnixus', non 'conixus'. ordo tamen est 'Cymothoe
simul et Triton acuto detrudunt naves scopulo', ab aris scilicet in quas "tris
Notus in s. l. t".
(1,145) levat leves ac navigabiles facit, ut "nostrumque leves
quaecumque laborem". et scire debemus prudenter poetam pro causis vel tendere
vel corripere orationem, ut hoc loco periclitantibus Troianis tota celeritate
dicit esse subventum. contra in quinto libro ubi nullum periculum est latius
describit placantem
maria Neptunum. item in secundo libro quoniam inminet periculum uno versu ait
"quo res summa loco Panthu? quam prendimus arcem?"
levat laxat, ut "atque arta levari vincla iubet Priamus".
tridenti autem pro tridente, dativum pro ablativo.
(1,146) aperit ideo quia harenarum congerie inpediente praeclusae
ad navigandum erant. ergo inmisso in eas mari aptas ad navigandum facit. sic
Sallustius "sed ubi tempore anni mare classibus patefactum est". ceterum
bis idem.
temperat tranquillum facit.
(1,147) atque rotis summas l. p. v. bene non moratur in descriptione
currus, ut citius liberetur Aeneas. * * * perlabitur undas
figura est. quod enim nos modo dicimus per praepositionem nomini copulatam sequente
verbo, antiqui verso ordine praepositionem detractam nomini iungebant verbo,
ita tamen ut esset una pars orationis, et faciebant honestam elocutionem. nos
dicimus 'per undas labitur', illi dicebant 'perlabitur undas'. item 'per forum
curro' et 'percurro forum'. notandum plane quod plerumque suum regit casum,
plerumque ad ablativum transit.
(1,148) ac veluti magno in populo iste tempestati populi motum
comparat, Tullius populo tempestatem: pro Milone "equidem ceteras tempestates
et procellas in illis dumtaxat
fluctibus contionum".
ita et Homerus seditioni tempestatem κινήθη δ' ἀγορὴ ὡς κύματα μακρὰ θαλάσσης
. ideo autem 'magno' addidit, quia ubi frequens est populus, ibi et crebra seditio.
et quidam 'populum' totam civitatem, 'vulgum' vero plebem significari putant.
saepe autem ut fieri solet.
(1,149) seditio 'seditio' est [dissensio civium], sicut Cicero
ait in de re publica "eaque dissensio civium, quod seorsum eunt alii ad
alios, seditio dicitur".
animis ignobile id est stultum, ut contra nobilem animum prudentium
dicimus. ideo etiam paulo post ait 'arrectis auribus'; sumpsit enim translationem
ab animalibus, quae utique stultiora sunt.
vulgus et masculini generis et neutri lectum est: generis neutri
hoc loco, alibi masculini, ut in "vulgum ambiguas". et hoc est artis
ut masculino utamur, quia omnia Latina nomina in us exeuntia, si neutra fuerint,
tertiae sunt declinationis, ut pecus pecoris: si autem secundae fuerint declinationis,
masculina sunt; 'vulgi' autem facit, non 'vulgeris', ut docti, clari. usurpatum
tamen est neutrum genus propter unum Graecum nomen, id est pelagus. cum enim
pelagi faciat, neutri tamen est generis.
(1,150) iamque faces et saxa volant multi non 'volant', sed 'volunt'
invenisse se dicunt. sed Cornutus "verendum", ait, "ne praeposterum
sit faces velle, et sic saxa, cum alibi maturius et ex ordine dictum sit 'arma
velit poscatque simul rapiatque inventus'".
furor arma ministrat sic alibi "rimanti telum ira facit".
sane summa velocitate sensus explicitus.
(1,151) gravem venerabilem, unde et contemptibiles 'leves' dicimus.
et bene servat circa hunc rhetoricam definitionem, cui dat et iustitiam et peritiam
dicendi, ut 'tum pietate gravem' et 'ille regit dictis animos'. orator enim
est vir bonus, dicendi peritus. pietate gravem cuius illis auctoritas ob pietatem
est gravis.
(1,152) arrectis auribus translatio a mutis animalibus, quibus
aures mobiles sunt. an aures pro audiendi sensu posuit, secutus Terentium qui
ait "arrige aures Pamphile"?
Interpretationsaufgaben:
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| [ Homepage | Inhalt | Klassen | Hellas 2000 | Stilistik | Latein | Lat.Textstellen | Griechisch | Griech.Textstellen | Varia | Mythologie | Ethik | Literaturabfrage | Forum zur Homepage | Partnerwerbung | Spende | Passwort | Feedback ] |
|
|
Lateinisch - deutsch (im Aufbau). (max. 500)
|
||||||||