|

Begleitgrammatik zum Lateinunterricht ab der 5. Klasse
Der Aufbau der Lateingrammatik orientiert sich an dem
Unterrichtswerk "Ianua Nova" (V&R Göttingen), kann
aber auch in Verbindung mit anderen Lehrbüchern verwendet werden.
I 27: Die Komposita von "esse", "posse,
prodesse"
IN I 27: Die Komposita von
"esse"
 |
Zur Erinnerung an die letzte
Lektion:
 |
| |
"is,
ea, id" als nichtreflexives Possessivpronomen der 3. Person |
| |
Singular |
Plural |
| |
m. |
f. |
n. |
m. |
f. |
n. |
| Gen. |
eius
sein |
eius
ihr |
eius
sein |
eorum
ihr |
earum
ihr |
eorum
ihr |
| Gaius urbem Ostiam visitat. Eius aedificia magna sunt. |
Gaius besucht die Stadt Ostia. Ihre Häuser sind groß. |
| Wenn der Genitiv
des (nichtreflexiven) Personalpronomens den Besitzer angibt (Sonderfall
des Gebrauchs als Personalpronomens), dient es als (nichtreflexives)
Possessivpronomen der 3. Person. |
| |
|
I.) Übungstext:
"Vae victis!"
| |
- Romani, postquam a Gallis magna clade affecti sunt,
urbem custodire non iam potuerunt et nihil nisi arcem
defendebant.
- Sed etiam Gallis multae res oberant. Itaque is,
qui copiis eorum praeerat, Brennus nomine,
legatos Romanorum convenit, ut cum iis de
pace ageret.
- Brennus: "Vos, Romani, neque acie vincere,
neque urbem defendere potestis; nos autem, si cogeremur,
vos cunctos necare possemus. Proinde (=itaque) magnam
copiam auri solvite, ut et urbem et vitam vestram
servare possitis!"
- Romani autem aequis animis dixerunt: "Rem iniquam
postulas. Utinam tantam copiam auri solvere possemus!
Sed iis divitiis non abundamus."
- Tum Brennus iratus: "Ea, quae dicitis,
nihil vobis prosunt. Nunc, Romani, imperare non iam
potestis; nunc parere debetis! Vae victis!"
|
|
| |
| Übung:
Im Text kommen fünf Formen von "is,
ea, id" vor. Welche Form ist 1.) demonstrativ,
2.) determinativ, 3.) personal, 4.) possessiv gebraucht?
(Schreibe nur die Nummer des Satzes und die lateinische
Form des Pronomens heraus!)
|
II.) Übungstext:
Ein germanisch - gallischer Konflikt
mit römischer Beteiligung
|
- Primo a. Chr. n. saeculo Suebi, Germanorum
gens, e Germania trans Rhenum flumen in agros
Haeduorum invaserunt.
- Ii autem, quod patriam suis viribus defendere
non poterant, legatos ad Caesarem miserunt,
ut is copias Romanorum sibi mitteret et Germanos
ex patria sua pelleret.
- Legati, ubi Caesarem convenerunt, oraverunt:
„Patria nostra, quod a multitudine hostium opprimitur,
a nobis defendi non iam potest. Itaque auxilium
petimus ab iis, qui nobis iam saepe adfuerunt.
Utinam amicitia tua nobis prosit! Utinam amicis
vestris etiam nunc prodesse possitis!“
- Caesar primo per nuntios a Germanis, ut Galliam
relinquerent, postulavit. Paulo post autem,
quod id eis persuadere non potuit, acie eos
vicit et Galliam relinquere coegit.
|
|
| |
Angaben:
Suebi, orum, m - Sueben (germanisches Volk im heutigen
Südwestdeutschland) | Haedui, orum, m. - Haeduer
(gallischer Stamm im heutigen Frankreich) | viribus
- Abl. Pl. v. vis, vim, vi, f.
ÜBUNG:
- Bestimme die Art der folgenden, dem Text entnommenen
Nebensätze:
- Gib an, ob folgende Wünsche „erfüllbar“
oder „unerfüllbar“ gedacht sind:
- Um welches Pronomen handelt es sich? [a)
Interrogativ- (Frage-), b) Personal-, c) Relativ-,
d) Possessivpronomen]
- Wie ist „is, ea, id“ gebraucht? [a) personal,
b) possessiv, c) demonstrativ, d) determinativ]
. |
III.) Übungstext:
Die Verhandlungen der Gallier mit
den Clusinern und Römern
|
- Senatus populusque Romanus per legatos a Gallis
postulavit, ut agros Clusinorum et Italiam relinquerent.
- Sed is, qui copiis Gallorum praeest, Clusinis
aequo animo respondet: "Romanos milites
bonos esse credimus.
- Tamen Romanos vobis non cum exercitu suo
adesse animadvertimus, ut bellum nobiscum gerant;
sed legatos miserunt, ut pacem praebeant.
- Etiam nos pacem cupimus, nam bellum cunctis
gentibus iam semper obfuit, pax profuit.
- Itaque nos pacem vobiscum faceremus, si vos,
ut cives nostros alere possemus, partem agrorum
vestrorum nobis concederetis.
- Nisi autem nos in agris vestris manere sinitis,
timemus, ne nihil vobis amicitia Romanorum prosit."
|
|
|
|
|
Angaben:
concedere (+Dat. und + Akk.) - (jemandem etwas)
abtreten, überlassen
|
IV.) Übungstext:
Ein Wandertag nach Rodalben
|
- Discipuli eorumque magister per silvam densam
ambulant et ad speluncam magnam veniunt. Magister
discipulos eam speluncam intrare sinit; sed
eos lapides altos conscendere vetat.
- Postquam cuncti speluncam rursus reliquerunt,
una e puellis: "Dic, magister! Quid prodest
semper per silvam migrare? Fatigatae sumus.
Non iam pedibus stare possumus."
- Magister: "Migrare vobis minime obest.
Sed pratum pulchrum non longe abesse scio. Ibi
vos reficere aut ludere potestis."
- Paulo post id pratum oculis conspici potest.
Magister: "Manete! Vos numerare debeo:
Unus, duo, tres,...." Cuncti adsunt. Nemo
deest. Nunc discipuli magno clamore in pratum
contendunt.
- Is, qui pilam manibus tenet: "Pila ludamus!
Duas manus faciamus! Quis ludo interesse, quis
manui nostrae praeesse cupit?"
- Pueri disputant et iurgant, iurgant et disputant
neque ludunt. Et nisi subito vesper adesset,
etiam nunc disputarent et iurgarent.
|
|
|
|
|
|
Angaben:
spelunca, ae, f - Höhle | se reficere - sich erholen
| pratum, i, n - Wiese | manus, us, f - h.: Mannschaft
| disputare (!)
Übung:
Im Text kommen fünf Formen von "is, ea, id"
vor. Welche Form ist 1.) demonstrativ, 2.) determinativ,
3.) personal, 4.) possessiv gebraucht? (Schreibe nur
die Nummer des Satzes und die lateinische Form des Pronomens
heraus!)
|
| |
|
|
© 2000 - 2012 E.G.
|
|