Der Atomismus als Denkmodell der vorsokratischen Philosophie

Die Atomisten LEUKIPP und DEMOKRIT

-  Seite 2 -

ΛΕΥΚΙΠΠΟΣ - ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ

 

<---

1

2

3

4

5

6

7

--->

67A1

67A6

67A7

67A8

67A9

67A14

67A15

67A16

67A20

67A21

67B2

68A1

68A38

68A48

68A112

68B3

68B34

68B117

68B118

68B119

68B155

68 B156

68 B164

68 B170

68B171

68 B189

68 B191

68 B194

68 B207

68 B233

68 B252

68 B297

 

(Leuk.67A6) [Aristot. Metaphys. A 4.985 b 4] {Cap. 293; JWS 114}

 

  ARISTOT. Metaphys. A 4. 985b 4 Λεύκιππος δὲ καὶ ὁ ἑταῖρος αὐτοῦ Δημόκριτος στοιχεῖα μὲν τὸ πλῆρες καὶ τὸ κενὸν εἶναί φασι, λέγοντες τὸ μὲν ὂν τὸ δὲ μὴ ὄν, τούτων δὲ τὸ μὲν πλῆρες καὶ στερεόν, τὸ ὄν, τὸ δὲ κενὸν καὶ μανόν, τὸ μὴ ὄν (διὸ καὶ οὐθὲν μᾶλλον τὸ ὂν τοῦ μὴ ὄντος εἶναί φασιν, ὅτι οὐδὲ τὸ κενὸν <ἔλαττον> τοῦ σώματος), αἴτια δὲ τῶν ὄντων ταῦτα ὡς ὕλην. καὶ καθάπερ οἱ ἓν ποιοῦντες τὴν ὑποκειμένην οὐσίαν τἆλλα τοῖς πάθεσιν αὐτῆς γεννῶσι, τὸ μανὸν καὶ τὸ πυκνὸν ἀρχὰς τιθέμενοι τῶν παθημάτων, τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οὗτοι τὰς διαφορὰς αἰτίας τῶν ἄλλων εἶναί φασιν. ταύτας μέντοι τρεῖς εἶναι λέγουσι, σχῆμά τε καὶ τάξιν καὶ θέσιν· διαφέρειν γάρ φασι τὸ ὂν <ῥυσμῷ καὶ διαθιγῇ καὶ τροπῇ> μόνον. τούτων δὲ ὁ μὲν ῥυσμὸς σχῆμά ἐστιν, ἡ δὲ διαθιγὴ τάξις, ἡ δὲ τροπὴ θέσις· διαφέρει γὰρ τὸ μὲν Α τοῦ Ν σχήματι, τὸ δὲ ΑΝ τοῦ ΝΑ τάξει, τὸ δὲ ⊐⊏ τοῦ Η θέσει. περὶ δὲ κινήσεως, ὅθεν ἢ πῶς ὑπάρχει τοῖς οὖσι, καὶ οὗτοι παραπλησίως τοῖς ἄλλοις ῥᾳθύμως ἀφεῖσαν. 
Übersetzung:
στερεός - fest | μανός - dünn, locker |  ποιεῖν - annehmen (die Philosophen, die nur eine zugrunde liegende Substanz annehmen) | τὸ πάθος -  Veränderung | αὐτῆς - sc. <οὐσίας> | γεννάω - lasse entstehen | τὸ πάθημα = τὸ πάθος | οὗτοι - sc. die Atomisten | αἱ διαφοραί - die Unterschiede (zw. den Atomen) | τὸ σχῆμα - die Gestalt | ἡ τάξις - die Anordnung | ἦ λοξόν od. ὕπνον | ἡ θέσις - die Lage | ὁ ῥυσμός (Zug, Ausdehnung) = τὸ σχῆμα | ἡ διαθιγή (Berührung) = ἡ τάξις | ἡ τροπή (Wendung, Kehre) = ἡ θέσις | ῥᾴθυμος - leichtfertig
67A6

(Leuk. 67A7) [Aristot. gen. et corr. 324 b 34 - 325 b 11] {Kr; Samb. 148f}

 

  ARISTOT. de gen. et corr. A 8. 324b 35 ὁδῷ δὲ μάλιστα καὶ περὶ (325a 1) πάντων ἑνὶ λόγῳ διωρίκασι Λεύκιππος καὶ Δημόκριτος, ἀρχὴν ποιησάμενοι κατὰ φύσιν ἥπερ ἐστίν. ἐνίοις γὰρ τῶν ἀρχαίων ἔδοξε τὸ ὂν ἐξ ἀνάγκης ἓν εἶναι καὶ ἀκίνητον· τὸ μὲν γὰρ κενὸν οὐκ ὄν, κινηθῆναι δ' οὐκ ἂν δύνασθαι μὴ ὄντος κενοῦ κεχωρισμένου, οὐδ' αὖ πολλὰ εἶναι μὴ ὄντος τοῦ διείργοντος ... [folgt die 28A25 mitgeteilte Stelle] ... 325a 23 Λεύκιππος δ' ἔχειν ᾠήθη λόγους, οἵτινες πρὸς τὴν αἴσθησιν ὁμολογούμενα λέγοντες οὐκ ἀναιρήσουσιν οὔτε γένεσιν οὔτε φθορὰν οὔτε κίνησιν καὶ τὸ πλῆθος τῶν ὄντων. ὁμολογήσας δὲ ταῦτα μὲν τοῖς φαινομένοις, τοῖς δὲ τὸ ἓν κατασκευάζουσιν ὡς οὐκ ἂν κίνησιν οὖσαν ἄνευ κενοῦ, τό τε κενὸν μὴ ὂν καὶ τοῦ ὄντος οὐθὲν μὴ ὄν φησιν εἶναι· τὸ γὰρ κυρίως ὂν παμπλῆρες ὄν. ἀλλ' εἶναι τὸ τοιοῦτον οὐχ ἕν, ἀλλ' ἄπειρα τὸ πλῆθος καὶ ἀόρατα διὰ σμικρότητα τῶν ὄγκων. ταῦτα δ' ἐν τῷ κενῷ φέρεσθαι (κενὸν γὰρ εἶναι), καὶ συνιστάμενα μὲν γένεσιν ποιεῖν, διαλυόμενα δὲ φθοράν. ποιεῖν δὲ καὶ πάσχειν ἧι τυγχάνουσιν ἁπτόμενα.
Übersetzung:
 
67A7

 

<---

1

2

3

4

5

6

7

--->

1445 Capelle, W. Die Vorsokratiker. Die Fragmente und Quellenberichte , übersetzt und eingeleitet von...
abe  |  look
Stuttgart (Kröner, TB 119) 7/1968
1447 Diels, H. / Kranz, W. Die Fragmente der Vorsokratiker. Griechisch und deutsch, I-III [maßgebliche Ausgabe der Vorsokratiker]
abe  |  look
Belin (Weidmann) 1960
1448 Gadamer, H.G. Um die Begriffswelt der Vorsokratiker
abe  |  look
Darmstadt (WBG, WdF 9) 1968
1442 Löbl, R. Demokrits Atomphysik
abe  |  look
Darmstadt (WBG Erträge 252) 1987
1441 Schirnding, A.v. Am Anfang war das Staunen. Über den Ursprung der Philosophie bei den Griechen
abe  |  look
München (Kösel) 1978
[ Homepage | Inhalt | Klassen | Hellas 2000 | Stilistik | Latein | Lat.Textstellen | Griechisch | Griech.Textstellen  | Griech.Online-WörterbuchBeta-Converter | Varia | Mythologie | Ethik | Links | Literaturabfrage | Forum zur Homepage | Spende | Passwort | Feedback ]

Suche unterstützt von FreeFind

Site Map 
Neu ist 

Site-Suche mit Google
Griechisches Online-Wörterbuch
Hilfe zur Wrterbucheingabe
   
bottom © 2000 - 2012 - Letzte Aktualisierung: 16.06.2011 - 07:39